Thiếu quy hoạch đồng bộ, giao thông ùn tắc, thiếu bãi đậu xe là các yếu tố cản trở người dân đi chơi dịp cuối tuần. Để phát triển kinh tế cuối tuần, TP. Hồ Chí Minh cần học tập mô hình của các nước.
Điều khiến người dân không muốn đi chơi cuối tuần
Ước tính, có gần 1 triệu xe cá nhân (cả xe máy và ô tô) rời khỏi TP. Hồ Chí Minh (cũ) để tìm kiếm không gian vui chơi tại các địa phương khác vào mỗi dịp cuối tuần. Thực tế này không chỉ phản ánh nhu cầu giải trí lớn của người dân đô thị mà còn chỉ ra một khoảng trống trong nền kinh tế cuối tuần của thành phố.
.jpg)
Để giữ chân dòng tiền và tạo động lực tăng trưởng mới, TP. Hồ Chí Minh cần thay đổi tư duy quy hoạch khi làm du lịch, nâng cấp hạ tầng và thực hiện chiến lược điều phối hợp lý. Đây là những yếu tố được các chuyên gia đề cập tại hội thảo “Kinh tế cuối tuần: Tiềm năng và động lực tăng trưởng mới của TPHCM sau hợp nhất” tổ chức mới đây.
Số liệu từ Niên giám thống kê năm 2024 cho thấy, TP. Hồ Chí Minh (cũ) có khoảng 2,7 triệu hộ gia đình. Dựa trên con số này, TS Nguyễn Lưu Bảo Đoan - Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh đã thực hiện một giả định thú vị.
Theo ông, nếu trừ đi khoảng 1 triệu hộ xe cá nhân đi sang địa phương khác để chơi vào dịp cuối tuần, TP. Hồ Chí Minh (cũ) có thể còn lại khoảng 1/3 số hộ cần tìm nhu cầu giải trí ở tại thành phố.
Nếu mỗi hộ chỉ chi 1 triệu đồng cho các hoạt động cuối tuần, thành phố có thể thu về ngay chừng 1.000 tỉ. Con số này đã tính thêm hệ số lan tỏa - khi dòng tiền không chỉ dừng lại ở chi tiêu cho nhà hàng, khách sạn mà tiếp tục đi vào các hoạt động kinh tế liên quan khác.
Như vậy, muốn làm tốt kinh tế cuối tuần, theo ông Đoan, phải tìm cách đưa hộ gia đình ra khỏi nhà của họ.
Hiện tại, dù sở hữu tiềm năng nhưng kinh tế cuối tuần tại TP. Hồ Chí Minh vẫn trong trạng thái phân mảnh không gian và thiếu điều phối chiến lược. Thực trạng này dẫn đến điểm yếu về hạ tầng.
Đơn cử, tại khu vực trung tâm và các điểm đến như phố đi bộ Nguyễn Huệ, bến Bạch Đằng hay Bưu điện Trung tâm, dù lượng khách tập trung rất đông nhưng các bãi gửi xe không đáp ứng đủ lưu lượng vào cuối tuần.
Ngược lại, các khu đô thị mới như Thủ Thiêm hay Phú Mỹ Hưng dù có hạ tầng tốt, không gian rộng rãi và đáp ứng nhu cầu đậu xe của các hộ gia đình, nhưng lại có ít hoạt động.
Phó giáo sư, tiến sĩ Đỗ Phú Trần Tình - Viện trưởng Viện Phát triển chính sách Đại học Quốc gia TP. Hồ Chí Minh, nêu lý do, đó là bởi TP. Hồ Chí Minh thiếu quy hoạch đồng bộ; giao thông ùn tắc; thiếu bãi đậu xe - những yếu tố cản trở người dân đi chơi dịp cuối tuần.
Chính những rào cản về hạ tầng khiến phân khúc khách gia đình - vốn có nhu cầu cao về yếu tố an ninh, không gian có điều hòa và chỗ đậu xe thuận tiện - có xu hướng tập trung đến các trung tâm thương mại, theo TS Đoan.
Như vậy, nhiều không gian công cộng ngoài trời dù có cảnh quan vẫn bị "ngó lơ", thay vào đó, cư dân lại chọn vào không gian khép kín của các trung tâm thương mại.
.jpg)
Bài học kiếm tiền từ những "thủ phủ" du lịch
Để giải bài toán phát triển kinh tế cuối tuần, ông Võ Tân Thành - Phó Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và công nghiệp Việt Nam (VCCI) - cho rằng TPHCM cần nhìn ra các mô hình thành công trong khu vực.
Ông dẫn chứng, tại Bangkok (Thái Lan), chợ cuối tuần Chatuchak với 15.000 gian hàng là minh chứng cho việc quy hoạch chợ tập trung để kích cầu tiêu dùng. Các khu chợ đêm tại đây mở cửa linh hoạt đến 1-2g sáng, tạo ra dòng tiền tiêu dùng mạnh thay vì bị gò bó bởi khung giờ đóng cửa sớm như Việt Nam.
Tại Thượng Hải (Trung Quốc), chính quyền đóng vai trò chủ đạo khi phát động các lễ hội mua sắm, tuần lễ tiêu dùng kết hợp giữa trực tiếp và trực tuyến. Đây là các chiến dịch tiêu dùng lớn có sự điều phối đồng loạt giữa chính quyền và doanh nghiệp để tạo nên cao điểm tiêu dùng có tổ chức.
Singapore lại cung cấp các dịch với trải nghiệm chất lượng. Đảo quốc sư tử tập trung tổ chức sự kiện mang tính quốc tế kết hợp nghỉ dưỡng, ẩm thực, giải trí. Các sự kiện được tổ chức đều đặn và có quanh năm khiến quốc gia này luôn là một điểm đến hút khách du lịch vào cuối tuần.
Trong khi đó, Hàn Quốc tận dụng văn hóa (phim ảnh, âm nhạc) để tiêu thụ sản phẩm. Ngoài ra, nước bạn tận dụng sáng tạo không gian công cộng (sông Hàn) để tạo thành nơi biểu diễn nghệ thuật đường phố hoặc địa điểm picnic.
Còn Đài Loan (Trung Quốc) giữ chân du khách bằng hàng chục chợ đêm đặc trưng như "thiên đường" ẩm thực Shilin. Những chợ đêm này đã hỗ trợ kinh tế hộ gia đình vừa giữ gìn bản sắc ẩm thực bản địa.
Từ những ví dụ trên, ông Thành cho rằng: TP. Hồ Chí Minh cần mạnh dạn mở rộng kinh tế ban đêm và lấy ẩm thực đường phố làm trung tâm. Ngoài ra, địa phương cần có những chiến dịch tiêu dùng cấp thành phố và không để doanh nghiệp "tự bơi". Chính quyền chủ động, doanh nghiệp tích cực tham gia thúc đẩy các hoạt động cho kinh tế cuối tuần.
"Hãy khai thác không gian công cộng chưa được tận dụng, kết hợp kinh tế và văn hoá để biến những địa điểm này thành nơi tiêu thụ sản phẩm, dịch vụ. TP. Hồ Chí Minh cần tham khảo từ kinh nghiệm tổ chức của Thái Lan; quy mô thực hịên của Trung Quốc; chất lượng dịch vụ của Singapore; sự sáng tạo của Hàn Quốc và khả năng giữ gìn bản sắc của Đài Loan", Phó Chủ tịch VCCI đưa ra lời khuyên để TP. Hồ Chí Minh đánh thức "mỏ vàng" kinh tế cuối tuần.