Trong 4 tháng đầu năm 2026, bức tranh doanh nghiệp ghi nhận hai xu hướng song song: số lượng doanh nghiệp gia nhập và quay trở lại thị trường tăng mạnh, nhưng dòng rút lui vẫn duy trì ở mức cao.

Theo Cục Thống kê (Bộ Tài chính), riêng tháng 4/2026, cả nước có gần 20.400 doanh nghiệp thành lập mới, giảm 7,1% so với tháng trước nhưng tăng 33,9% so với cùng kỳ năm trước. Cùng thời điểm, gần 9.500 doanh nghiệp quay trở lại hoạt động, tăng 19,8% so với tháng trước và tăng 5,1% so với cùng kỳ.

Ở chiều ngược lại, số doanh nghiệp rời thị trường vẫn lớn. Trong tháng 4, có 8.863 doanh nghiệp đăng ký tạm ngừng kinh doanh có thời hạn, tăng mạnh 75,2% so với tháng trước và tăng 23,4% so với cùng kỳ. Bên cạnh đó, 5.388 doanh nghiệp ngừng hoạt động chờ làm thủ tục giải thể và 3.473 doanh nghiệp đã hoàn tất thủ tục giải thể.

Nếu nhìn riêng theo tháng, có thể thấy thị trường đang vận động theo kiểu “mở - đóng” song hành, khi số doanh nghiệp quay lại tăng nhưng số tạm ngừng cũng tăng mạnh.

Tính chung 4 tháng đầu năm, tổng số doanh nghiệp thành lập mới và quay trở lại hoạt động đạt hơn 119.400, tăng 32,8% so với cùng kỳ năm trước. Bình quân mỗi tháng có khoảng 29.900 doanh nghiệp gia nhập hoặc tái gia nhập thị trường.

Tuy nhiên, số doanh nghiệp rút lui cũng lên tới 108.900, tăng 12,8% so với cùng kỳ, tương đương khoảng 27.200 doanh nghiệp mỗi tháng. Như vậy, quy mô dòng “ra” gần tương đương dòng “vào”, cho thấy khu vực doanh nghiệp vẫn đang trong trạng thái sàng lọc mạnh.

Điểm đáng chú ý là dù số lượng doanh nghiệp tăng nhanh, nhưng tổng vốn đăng ký bổ sung vào nền kinh tế trong 4 tháng chỉ đạt gần 1,9 triệu tỷ đồng, tăng 4,2% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này thấp hơn đáng kể so với tốc độ tăng về số lượng doanh nghiệp, cho thấy quy mô vốn bình quân chưa cải thiện tương ứng.

Nói cách khác, số doanh nghiệp quay lại nhiều hơn, nhưng chưa đi kèm với xu hướng mở rộng đầu tư mạnh. Điều này phần nào phản ánh tâm lý thận trọng của doanh nghiệp trong bối cảnh thị trường còn biến động.

Dữ liệu từ Cục Thống kê cho thấy dòng doanh nghiệp “vào - ra” gần tương đương, phản ánh trạng thái vận động mạnh nhưng chưa ổn định. Thực tế này cũng được củng cố qua khảo sát của Hiệp hội Doanh nghiệp TP. Hồ Chí Minh (HUBA) trong quý I/2026 - theo đó, HUBA cho biết, dù 91% doanh nghiệp đánh giá môi trường kinh doanh cải thiện, phần lớn vẫn chỉ duy trì doanh thu và lợi nhuận ở mức ổn định, chưa có dấu hiệu bứt phá rõ rệt.

Theo HUBA, áp lực chi phí đầu vào, logistics và lãi vay tiếp tục là rào cản lớn, khiến quá trình phục hồi diễn ra chậm và không đồng đều giữa các nhóm doanh nghiệp.