Không ít người từng gặp những tình huống khá “khó chịu”: đặt hàng thấy giá rẻ nhưng đến bước thanh toán lại đội lên vì phí lạ; vừa đăng ký dịch vụ xong thì bị spam quảng cáo; hay đọc điều khoản thì dài nhưng càng đọc càng không hiểu.

Thế nhưng theo Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thì phần lớn những chuyện này không phải ngẫu nhiên, mà liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người tiêu dùng - thứ mà nhiều người vẫn chưa để ý đúng mức.

Dưới đây là những điểm cơ bản nhưng rất đáng nhớ khi mua sắm mà cơ quan này đúc kết:

1. Có quyền được cung cấp thông tin rõ ràng, đầy đủ

Khi mua hàng hoặc sử dụng dịch vụ, bạn có quyền được biết chính xác mình sẽ trả bao nhiêu tiền và trả cho cái gì. Giá niêm yết phải phản ánh đúng số tiền thực tế, hoặc nếu có thêm các khoản như phí vận chuyển, phí dịch vụ, phụ thu… thì phải được thông báo ngay từ đầu, không phải đến bước cuối mới xuất hiện.

Thực tế, không ít trường hợp “treo giá một đằng, thanh toán một nẻo” - lúc xem thì rẻ, nhưng khi trả tiền lại cao hơn đáng kể. Những cách hiển thị giá như vậy dễ khiến người tiêu dùng hiểu sai và có thể bị xem là vi phạm quy định về minh bạch thông tin.

2. Có quyền được lựa chọn, không bị ép buộc

Việc sử dụng dịch vụ hay nhận thông tin quảng cáo phải là lựa chọn của bạn, không phải mặc định. Không đơn vị nào được tự ý đăng ký thêm dịch vụ khi bạn chưa đồng ý, hoặc cài sẵn các điều khoản kiểu “tự động đồng ý nhận quảng cáo” rồi bắt người dùng phải đi tắt nếu không muốn.

Nhiều người từng gặp tình huống vừa đăng ký một dịch vụ thì sau đó nhận hàng loạt tin nhắn, cuộc gọi quảng cáo. Nếu bạn chưa từng chủ động đồng ý cho việc này, thì đó là dấu hiệu cần xem lại.

3. Có quyền bảo vệ thông tin cá nhân

Thông tin cá nhân như số điện thoại, email, địa chỉ… khi bạn cung cấp cho một đơn vị nào đó chỉ nên được sử dụng đúng mục đích ban đầu, ví dụ để giao hàng hoặc chăm sóc khách hàng. Việc dùng những dữ liệu này cho mục đích khác, đặc biệt là quảng cáo, phải có sự đồng ý rõ ràng từ phía bạn.

Thực tế hiện nay, tình trạng thông tin bị “chia sẻ vòng vòng” không hiếm, dẫn đến việc người dùng bị làm phiền liên tục bởi các cuộc gọi, tin nhắn không mong muốn. Đây không chỉ là vấn đề khó chịu mà còn liên quan đến quyền riêng tư.

4. Điều khoản sử dụng phải rõ ràng, minh bạch

Điều khoản dịch vụ không phải để “cho có”, mà phải giúp người dùng hiểu rõ mình đang đồng ý với điều gì. Nội dung cần được viết dễ hiểu, tránh kiểu dài dòng, mập mờ hoặc cố tình gây khó để người đọc bỏ qua.

Một điểm quan trọng nữa là các điều khoản phải có hiệu lực cụ thể: áp dụng từ khi nào, trong trường hợp nào, thay đổi ra sao… Nếu những thông tin này không rõ ràng, khi xảy ra tranh chấp, người tiêu dùng thường là bên chịu thiệt.

5. Dịch vụ liên tục phải có thỏa thuận rõ ràng

Với các dịch vụ thu phí định kỳ hoặc tự động gia hạn (như gói thành viên, ứng dụng, nội dung số…), việc thu tiền phải dựa trên sự đồng ý rõ ràng từ người dùng. Không thể tự động gia hạn hoặc tiếp tục trừ tiền nếu bạn không được thông báo trước.

Rất nhiều người chỉ phát hiện mình đang dùng một dịch vụ nào đó khi thấy tài khoản bị trừ tiền hàng tháng. Nguyên nhân thường nằm ở việc đăng ký ban đầu không rõ ràng hoặc điều khoản gia hạn bị “ẩn” trong phần chữ nhỏ.

Trong bối cảnh mua sắm online và dịch vụ số ngày càng phổ biến, việc hiểu những quyền cơ bản này không chỉ giúp tránh rủi ro, mà còn giúp mỗi người chủ động hơn khi sử dụng dịch vụ.